Galwadau am strategaeth hirdymor i helpu pobl ifanc i fynd i mewn i’r diwydiant adeiladu
Mae Academi Adra wedi cael ei amlygu yn y cyfryngau’r wythnos hon fel rhaglen blaengar sy’n darparu sgiliau a hyfforddiant i helpu pobl ifanc i fynd i mewn i’r diwydiant adeiladu.
Daw hyn wrth i ymchwil gan Gartrefi Cymunedol Cymru ddangos bod nifer y bobl ifanc sydd ddim mewn cyflogaeth, hyfforddiant nac addysg yng Nghymru wedi codi i’w lefel uchaf ers 2013.
Mae data Llywodraeth Cymru yn dangos bod nifer y bobl ifanc wedi codi o 38,300 ar ddiwedd Rhagfyr 2024 i 56,800 erbyn diwedd Rhagfyr 2025 – cynnydd sylweddol o 18,500 (48.3%).
Mae Cartrefi Cymunedol Cymru yn galw ar Lywodraeth Cymru i gyhoeddi Strategaeth Sgiliau Adeiladu Cenedlaethol i alinio cyfleoedd a gynigir gan gymdeithasau tai gyda chapasiti y sector Addysg Bellach a’r gadwyn gyflenwi i fynd i’r afael â’r argyfwng NEET yng Nghymru a’r argyfwng tai’n uniongyrchol.
Mae Cian Halliday, peiriannydd cymwys o Ynys Môn, yn un o’r rhai a lwyddodd i wneud cais am brofiad gwaith taladwy drwy Academi Adra.
Ar ôl cael ei gyfeirio at raglen Môn CF yn y cyfnod hwn, treuliodd Cian 16 wythnos ar leoliad gwaith gyda thâl gyda ni.
Wedyn cafodd gynnig prentisiaeth gyda ni fel saer, gan fynychu coleg unwaith yr wythnos am dair blynedd. Yn ddiweddar, cwblhaodd Cian ei brentisiaeth ac erbyn hyn mae o yn hyfforddai gyda’r cwmni.
Dywedodd Cian: “Roeddwn i’n meddwl bod gennyf yrfa mewn peirianneg wedi’i threfnu ac yna o ganlyniad i Covid ges i fy hun heb swydd.
“Roedd hwn yn amser brawychus, ond roedd Academi Adra wedi achubiaeth i mi a chyfle i ddysgu sgiliau newydd mewn crefft oedd yn gwbl newydd i mi.
“Mae hyn wedi creu cyfle am yrfa mewn adeiladwaith ac rwy’n edrych ymlaen at weld beth mae’r dyfodol yn ei gynnig i mi.
“Dw i wedi dysgu sgiliau newydd trwy hyfforddiant ar y swydd a chymwysterau trwy gwrs coleg ffurfiol, ond mae wedi bod yn hwb hyder enfawr i mi. “Dydw i ddim wedi edrych yn ôl ers hynny”.
“Dw i’n edrych ymlaen at yr hyn sydd gan y dyfodol i’w gynnig”.
Dros y pedair blynedd nesaf, rydym ni – drwy Academi Adra a mentrau cyflogaeth a hyfforddiant eraill, yn ceisio cefnogi 700 o drigolion a phobl leol i ddatblygu sgiliau, gan ddarparu hyfforddiant galwedigaethol mewn sectorau fel adeiladu, lle mae galw mawr.
Mae gwaith Academi Adra yn dangos bod cymdeithasau tai a phartneriaethau cymunedol yn dangos eu bod yn beiriannau gwirioneddol i economi Cymru. Mae Cymru angen mwy o dai cymdeithasol. Er gwaethaf darparu tai cymdeithasol yn y gyfradd uchaf ers 2007, mae’r argyfwng tai yn parhau i fod yn anodd.
Mae’r ystadegau diweddaraf yn dangos bod dros 10,000 o bobl yn parhau i aros mewn llety dros dro, gan gynnwys 2,200 o blant. Ar yr un pryd mae pobl ifanc yn galw am gyfleoedd i weithio a hyfforddi mewn sectorau sy’n cynnig gwir dwf a’r cyfle i adeiladu gyrfa yn agos at adref.
Dywedodd Iwan Trefor Jones, ein Prif Weithredwr: “Mae Academi Adra yn un o’n prif brosiectau ac mae’n mynd o nerth i nerth. Mae’n dangos ein bod yn fwy na landlord cymdeithasol.
“Mae creu cyfleoedd swyddi a hyfforddiant i helpu ein pobl i ffynnu yn bwysig iawn ond mae manteision sylweddol i’r economi leol, busnesau a gwasanaethau.”
Dywedodd Clarissa Corbisiero, Dirprwy Brif Weithredwr Cartrefi Cymunedol Cymru dweud: “Mae buddsoddi yn ein cartrefi yn fuddsoddiad gorau y gallwn ei wneud i iechyd economaidd Cymru.
“Wrth adeiladu 20,000 o gartrefi cymdeithasol newydd dros y pedair blynedd nesaf, gall cymdeithasau tai ddarparu dros 14,000 o swyddi y flwyddyn yn ystod y gwaith adeiladu. Trwy alinio ein nodau tai gyda strategaeth sgiliau adeiladu brawychus, gallwn droi argyfwng cenedlaethol yn don o gyfle i bob cymuned.
“Mae dod â’r argyfwng tai i ben yn fwy na briciau a mortar – mae’n ymwneud ag iechyd, swyddi a chyfle.